భారతీయ రైల్వే ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద రైలు నెట్వర్క్లలో ఒకటి. దేశవ్యాప్తంగా 7,300కిపైగా రైల్వే స్టేషన్లు ఉన్నాయి. ప్రతిరోజూ కోట్లాది మంది ప్రయాణికులు రైళ్లలో ప్రయాణిస్తుంటారు.
ఈ విపరీతమైన రద్దీ మధ్యలోనే కొన్ని అక్రమ కార్యకలాపాలకు, ముఖ్యంగా పిల్లల అక్రమ రవాణాకు అవకాశం ఏర్పడుతుంది. కానీ ఆ చీకటి మార్గాలను మూసివేస్తూ, ఆశ వెలుగులా నిలుస్తున్న ఒక అధికారి ఉన్నారు. ఆమె పేరు-చందనా సిన్హా.
అత్యున్నత గౌరవం… కానీ విశ్రాంతి కాదు
జనవరి 9న దేశ రాజధానిలో జరిగిన అధికారిక కార్యక్రమంలో చందనా సిన్హాకు భారతీయ రైల్వే అత్యున్నత గౌరవం ‘అతి విశిష్ట రైల్ సేవా పురస్కారం’ లభించింది. పిల్లల అక్రమ రవాణాను నిరోధించడంలో ఆమె చేసిన సేవలకు గుర్తింపుగా ఈ అవార్డు అందించారు.
అయితే ఈ అవార్డు ఆమెకు విశ్రాంతి తీసుకునే సమయం ఇవ్వలేదు. అవార్డు అందుకున్న కొన్ని గంటలకే లక్నో చార్బాగ్ రైల్వే స్టేషన్లో ఒంటరిగా ఉన్న ఒక చిన్నారి గురించి సమాచారం అందింది. వెంటనే ఆమె స్టేషన్కు చేరుకున్నారు. ఇదే ఆమె వృత్తి నిబద్ధత.
చందనా సిన్హా ప్రయాణం
చత్తీస్గఢ్ రాష్ట్రం బిలాస్పూర్కు చెందిన చందనా సిన్హా, 2010లో రైల్వే ప్రొటెక్షన్ ఫోర్స్ (RPF)లో చేరారు. 1980లలో ప్రసారమైన ‘ఉడాన్’ టీవీ సీరియల్ ఆమెకు పోలీస్ అధికారిగా మారాలనే ప్రేరణ ఇచ్చింది. ఈ రోజు లక్నో చార్బాగ్ స్టేషన్ కేంద్రంగా ‘ఆపరేషన్ నన్హే ఫరిష్తే’కు ఆమె నాయకత్వం వహిస్తున్నారు.
ఆపరేషన్ నన్హే ఫరిష్తే
ఈ ఆపరేషన్ కింద రైల్వే స్టేషన్లు, ప్లాట్ఫారమ్లు, రైళ్లలో అక్రమ రవాణా ముఠాలపై నిఘా ఉంచుతారు. ప్రమాదంలో ఉన్న పిల్లలను గుర్తించి, సురక్షితంగా రక్షిస్తారు.
గత మూడు సంవత్సరాల్లో చందనా సిన్హా బృందం 1,500 మందికి పైగా పిల్లలను రక్షించింది. ఇందులో 152 మంది పిల్లలను చందనా స్వయంగా కాపాడారు.
ప్రత్యేక నిఘా వ్యవస్థ
చార్బాగ్ స్టేషన్లో చందనా సిన్హా ఒక బలమైన సమాచార వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేశారు. పోర్టర్లు, వెండర్లు, స్థానిక సమాచారదారులతో నెట్వర్క్ నిర్మించి, అనుమానాస్పద కదలికలపై ముందుగానే సమాచారం సేకరిస్తున్నారు. ఎక్కువగా మహిళా సిబ్బందితో కూడిన బృందం, భయంగా ఉన్న పిల్లలతో స్నేహంగా మాట్లాడి వారి నమ్మకాన్ని గెలుచుకుంటుంది.
“మేము కళ్లలోని భయాన్ని చూస్తాం”
“మేము పిల్లల ముఖాలను మాత్రమే చూడం… వారి కళ్లలో దాగి ఉన్న భయాన్ని చూస్తాం,” అని చందనా సిన్హా చెబుతారు. పిల్లల శరీర భాష, వారితో వచ్చిన వ్యక్తులతో వారికి ఉన్న అనుబంధం లేదా లేకపోవడం వంటి అంశాలే అక్రమ రవాణాను గుర్తించడంలో కీలకమని ఆమె అంటారు.
రక్షణ తర్వాత కూడా బాధ్యత
పిల్లలను రక్షించడమే కాదు, వారిని వారి కుటుంబాలతో కలపడం అసలైన సవాల్ అని చందనా భావిస్తారు. ఒక చిన్నారి సురక్షితంగా తన ఇంటికి చేరినప్పుడే తమ పని పూర్తయినట్టుగా ఆమె నమ్మకం.
ప్రతిరోజూ లక్షల మందిని గమ్యస్థానాలకు చేరుస్తున్న రైళ్ల మధ్య ఎవరికీ కనిపించకుండా చిన్నారుల భవిష్యత్తును కాపాడుతున్న అధికారులు చాలా అరుదు.
చందనా సిన్హా అలాంటి అరుదైన అధికారిణి.
ఆమె సేవలు, అంకితభావం, మానవత్వం సమాజానికి ఆదర్శం.
